Emekli Olup Çalışmaya Devam Edenler İçin Önemli Bilgilendirme
Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt, emeklilik sonrası çalışma hayatına atılan vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri olan emekli maaşı kesilmeden çalışma şartlarına dair önemli açıklamalarda bulundu. Teknolojipark.com.tr olarak, kamuoyunda yer alan yanlış bilgilendirmelerin emeklilerde yarattığı tedirginliği gidermek ve doğru bilgiyi aktarmak amacıyla bu konuyu mercek altına aldık.
Yavuz Kurt, emekli olduktan sonra sigortalı bir işte çalışmaya başlayan her emeklinin maaşının otomatik olarak kesilmeyeceğini belirtti. Bu durumun, kişinin ilk sigorta başlangıç tarihi, mevcut sigorta statüsü ve emeklilik sonrası kamu kurumlarında görev alıp almadığı gibi faktörlere bağlı olduğunu vurguladı. Yanıltıcı haber ve beyanların, emeklileri kayıt dışı çalışmaya itebileceği uyarısında bulunan Kurt, doğru bilginin önemine dikkat çekti.
Hangi Emekliler Maaşları Kesilmeden Çalışabilir?
Özellikle emekli maaşı kesilmeden çalışma hakkından yararlanacak kesim, 1 Ekim 2008 tarihinden önce SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı gibi kurumlardan ilk kez sigortalı olanlar ile bu tarihten önce malullük, yaşlılık veya emeklilik aylığı almaya hak kazananlardır. Bu statüdeki bireyler, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek SSK (4/1-a) kapsamında çalışmaya devam edebilir ve emekli maaşlarından herhangi bir kesinti yaşamazlar.
Bağ-Kur Emeklileri ve SGDP Uygulaması
Geçmişte, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emekli olup Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında çalışanlardan emekli maaşlarının %15’i oranında SGDP kesintisi yapılıyordu. Ancak 1999 yılından beri uygulanan bu kesinti, 2016 yılı Ocak ayında yürürlüğe giren 6663 sayılı kanun ile kaldırıldı. Bu düzenleme sayesinde, Şubat 2016’dan itibaren Bağ-Kur emeklileri de SGDP ödemeden çalışabilmekte ve maaşlarından herhangi bir kesinti olmamaktadır.
Kamu Kurumlarında Çalışan Emekliler İçin Durum Farklı
Yavuz Kurt, emekli olduktan sonra bakanlıklar, belediyeler, il özel idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) gibi kamu kurumlarında veya bunlarla ilişkili şirketlerde (sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olanlar dahil) görev alan emeklilerin maaşlarının kesileceği konusunda uyardı. Bu tür görevlerde çalışanların maaşları, çalışmaya başladıkları tarihi izleyen ödeme döneminden itibaren durdurulur. Görevden ayrılmaları durumunda ise maaşları kaldığı yerden yeniden bağlanır.
Ancak bu genel kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır. 5335 sayılı Kanun’un 30. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, milletvekilleri, belediye başkanları ve meclis üyeleri gibi görevdeki kişiler, emekli maaşları kesilmeksizin bu görevlerini sürdürebilirler.
1 Ekim 2008 Sonrası Sigortalı Olanlar ve Maluliyet Aylığı Alanlar
5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar için durum farklılık göstermektedir. Bu kişiler, yaşlılık (emeklilik) aylığı bağlandıktan sonra, Bağ-Kur statüsü dışındaki bir işte (SSK veya yabancı ülke mevzuatı kapsamında) çalışmaya başladıklarında, emekli maaşları çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesilir. Bu süre zarfında tüm sigorta kollarına tabi prim ödemeleri devam eder. İşten ayrıldıklarında veya yeniden emekliliğe sevk edildiklerinde, yazılı talep üzerine veya görevden ayrılma tarihini takip eden ödeme döneminden itibaren maaşları yeniden hesaplanarak bağlanır.
Maluliyet aylığı alanlar da Türkiye’de veya yurt dışında sigortalı bir işte çalışmaya başladıklarında, sigorta başlangıç tarihlerine bakılmaksızın, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren maluliyet aylıkları kesilir. Bu kişilerden de tüm sigorta kolları primleri alınır. Kontrol muayenesi ve sağlık kurulu onayı ile maluliyet durumlarının devam ettiği tespit edilenlere, yeniden başvurmaları halinde maluliyet aylıkları bağlanabilir.
